تفاوت سوره ي حمد با سوره هاي ديگر قرآن كريم
اين سوره اساسا با سوره هاي ديگر قرآن فرق روشني دارد ، به خاطر آنكه سوره هاي ديگر همه از زبان خداست و اين سوره از زبان بندگان خداست.
بنده احساس مي كند چقدر به خدا نزديك مي شود و با خدا مناجات مي كند و پيداست اثر تربيتي آن تا چه اندازه است.
زمانيكه شيطان به شدت ناراحت شد
امام صادق عليه السلام مي فرمايد: « در دو مورد ابليس به شدت ناراحت شد: هنگام بعثت پيغمبر اكرم صلي الله عليه و آله و هنگام نزول اين سوره»
همرديف قرار دادن اين دو ناراحتي نشانه ديگري از اهميت اين سوره است.
درين سوره خداوند طرز مناجات را به پيامبر خويش مي آموزد.
اين سوره از دو بخش تشكيل شده و جامع حمد و ستايش خداوند و خواسته هاي بندگان است.
سوال:چرا قرآن با سوره حمد آغاز شده؟
پاسخ: برنامه پيامبر صلي الله عليه و اله در درجه اول آشنا كردن مردم با خدا و سپس توجه دادن آنها به قيامت و رستاخيز است. اين دو اصل اساسي برنامه پيامبر صلي الله عليه و آله( يعني توحيد و معاد) درين سوره آمده است . در حديث ديگري از ابن عباس نقل شده كه:« ان لكل شي اساسا ... و اساس القرآن الفاتحة» ( هرچيزي اساس و شالوده اي دارد و زير بناي قرآن سوره حمد است»
سوره حمد برابر دوثلث قرآن
شايد سر اينكه سوره حمد برابر دوثلث قرآن دانسته شده نيز همين باشد كه ريشه تبليغات پيامبر صلي الله عليه و آله عبارت بود از : « توجه دادن به خدا» و « توجه دادن به رستاخيز » و « انجام احكام و دستورات». كه دو قسمت اول در فاتحة الكتاب( سوره حمد) آمده است.
سوره اي بي مثال
در جاي ديگري پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله مي فرمايد:«مانند آن( سوره حمد) در تورات ، انجيل ، زبور و قرآن نيامده است.»
در آيات قرآن اين سوره با خود قرآن همپايه قرار داده شده آنجا كه مي فرمايد: « و لقد اتيناك سبعا من المثاني و القرآن العظيم» ( ما سوره حمد و قرآن عظيم را به تو عطا كرديم)(سوره حجر آيه 87)
چنانچه خود پيامبر صلي الله عليه و اله به اين حقيقت اشاره كرده فرموده اند:«خداوند سوره حمد را به طور مستقل از عطاياي خود قلمداد نموده و آنرا همرديف قرآن قرار داده است.»
بهترين سوره
در حديث ديگر « جابر» مي گويد: پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله به من فرمود:« مي خواهي بهترين سوره قرآن را به تو نشان دهم؟» گفتم« بلي» فرمود: « سوره حمد را تا آخر بخوان»
فاتحة الكتاب
شروع قرآن با سوره حمد مي رساند كه اين سوره از نظر پروردگار بزرگ و رسول گرامي اسلام اهميت خاصي دارد، بخاطر همين مزايا رسول اكرم صلي الله عليه و آله دستور داده است اين سوره را در ابتداي قرآن قرار دهند.
يك نكته ي جالب:
يكي از شواهد زنده بر اين مطلب كه قرآن كريم در زمان خود رسول اكرم جمع آوري شده است نامگذاري اين سوره به فاتحة الكتاب درزمان پيامبر اكرم صل يالله عليه و آله استاين مطلب به خوبي ثابت مي كند كه در آن زمان، قرآن كريم به صورت كتاب وجود داشته كه سوره ي حمد در آغاز آن قرار بگيرد و فاتحة الكتاب ناميده شود( دوستاني كه مايلند درين زمينه مفصل تر بدانند به اينجا مراجعه نمايند:قرآن كريم در زمان پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله جمع آوري شده است )
به نقل از جلد يك تفسير نمونه / ذيل آيات مربوط به سوره حمد
لينك مرتبط: