پس از محاسبه اگر سالك ديد نفس ، بر خلاف مشارطه عمل كرده ، بايد او را شديدا مورد عتاب قرار دهد. آن چنان كه تلقينات بر او كارگر افتد
و اگر عتاب را كافي نديد بايد اقدام به معاقبه نمايد و هر گناهي را با عقوبتي تدارك كند و اگر عقوبت، مناسب با گناه باشد بهتر است
مثلا اگر لقمه شبهه ناك خورده عقابش روزه گرفتن باشد و اگر نگاه حرام كرده با تلاوت قرآن و نگاه به آيات الهي جبران نمايد
و البته بهتر است مجازات نفس را عملي عبادي قرار دهد از قبيل انفاق در راه خدا و احسان بر ضعيفان و مخصوصا صدقه ي پنهاني كه بر حسب روايت آتش غضب الهي را خاموش مي كند